8 vragen die je moet stellen voordat je een in het laboratorium gekweekte gekleurde edelsteen koopt

In het laboratorium gekweekte smaragden, robijnen en saffieren zijn populaire keuzes geworden in hoogwaardige sieraden. Ze hebben dezelfde chemische, fysische en optische eigenschappen als natuurlijke edelstenen van topkwaliteit, maar zijn veel goedkoper. Niet alle in het laboratorium gekweekte stenen zijn echter hetzelfde. Twee stenen met vergelijkbare benamingen – zoals ‘in het laboratorium gekweekt’, ‘synthetisch’ of ‘in het laboratorium gecreëerd’ – kunnen sterk van elkaar verschillen wat betreft de manier waarop ze zijn gemaakt, of ze zijn behandeld en hoe duidelijk die informatie aan u wordt meegedeeld.

Voordat u een in het laboratorium gekweekte gekleurde edelsteen koopt – of het nu gaat om een losse steen voor een op maat gemaakt sieraad of om kant-en-klare sieraden – kunnen deze acht vragen u helpen een hoogwaardige, goed gedocumenteerde edelsteen te herkennen in plaats van een die niet aan de verwachtingen voldoet. Deze vragen zijn nuttig voor zowel particuliere kopers, sieradenontwerpers als detailhandelaren.

1. Is het een in het laboratorium gekweekte, gesimuleerde of een echte edelsteen?

Het is belangrijk om deze termen te begrijpen, aangezien hier vaak verwarring ontstaat. In de edelsteenhandel betekenen ‘in het laboratorium gekweekt’, ‘synthetisch’, ‘in het laboratorium gecreëerd’ en ‘gecreëerd’ allemaal hetzelfde. Ze verwijzen naar echte edelstenen die chemisch en optisch identiek zijn aan de beste natuurlijke stenen, maar die in een laboratorium zijn gemaakt in plaats van onder de grond. In het laboratorium gecreëerde edelstenen zijn geen imitaties; het zijn echte kristallen met echte hardheid en glans.

Een in het laboratorium gekweekte robijn, ook wel synthetische robijn genoemd, is een echte robijn. Een synthetische smaragd is een echte smaragd, gemaakt van hetzelfde berylmineraal. Een in het laboratorium gekweekte saffier, ook wel een synthetische of gecreëerde saffier genoemd, is een echte saffier uit dezelfde korundfamilie als de robijn. Alle drie hebben ze dezelfde kristalstructuur als hun natuurlijke tegenhangers; het enige verschil is de manier waarop ze zijn gekweekt.

Een simulant is iets heel anders. Het kan zirkonia zijn, gekleurd glas of een dubbelglas dat is gemaakt om eruit te zien als een smaragd, robijn of saffier, maar het heeft een andere chemische samenstelling, hardheid en waarde. Simulanten zijn goedkoper, zachter en meestal gemakkelijk te herkennen door een edelsteenkundige. Vraag voordat u iets koopt of u een in het laboratorium gekweekte edelsteen of een simulant aangeboden krijgt. Een betrouwbare verkoper zal u een duidelijk antwoord geven en dit schriftelijk vastleggen.

2. Hoe is de edelsteen gekweekt?

Niet alle kweekmethoden zijn hetzelfde, en de verschillen zijn belangrijker dan veel kopers denken. Sommige methoden zijn gericht op snelheid en lage kosten, waardoor er in slechts enkele uren een kristal ontstaat. Andere methoden duren maanden en proberen de langzamere, natuurlijke manier waarop edelstenen ontstaan na te bootsen. Hier volgt een overzicht van de belangrijkste methoden:

• Vlamfusie (Verneuil-methode) is de snelste en meest betaalbare manier om synthetisch korund te produceren; chemische stoffen in poedervorm worden in een vlam gesmolten en op een roterende staaf afgezet, waardoor binnen enkele uren een kristal ontstaat. Onder vergroting vertonen deze stenen vaak gebogen groeilijnen of kleine gasbellen.
• Fluxgroei is een langzamer proces dat maanden in beslag neemt, waarbij temperatuur en chemische samenstelling zorgvuldig worden geregeld. Daardoor groeit het kristal in zijn natuurlijke vorm rond een zaadkristal, wat een resultaat oplevert dat sterker lijkt op edelsteenmateriaal van hoge kwaliteit.

Hydrothermale groei: een nauw verwante methode met langzame groei, die vooral bij smaragden veel wordt toegepast en eveneens maanden in beslag neemt in plaats van uren. Aangezien het bij flux- en hydrothermale groei veel langer duurt om een voltooid kristal te produceren, kost een op deze manier vervaardigde saffier doorgaans meer dan een exemplaar dat via vlamfusie is gemaakt. De prijzen van in het laboratorium gekweekt korund kunnen sterk variëren, afhankelijk van de gebruikte methode. Vraag welke methode is gebruikt – dat zegt veel over waarvoor u betaalt.

3. Wordt er een onafhankelijk beoordelingsrapport bijgeleverd?

Een goede in het laboratorium gekweekte gekleurde edelsteen hoort vergezeld te gaan van een rapport van een onafhankelijk edelsteenkundig laboratorium. Organisaties zoals het Gemological Institute of America (GIA) en het International Gemological Institute (IGI) beoordelen in het laboratorium gekweekte smaragden, robijnen en saffieren. In hun rapporten staat duidelijk vermeld dat de steen in het laboratorium is gekweekt en bevatten ze details zoals gewicht, afmetingen, kleur en zuiverheid.

Een rapport van een betrouwbaar laboratorium heeft twee functies: het bewijst dat de steen is wat de verkoper beweert, en het stelt u in staat om stenen van verschillende verkopers eerlijk te vergelijken. Vraag welk laboratorium het rapport heeft uitgegeven, of het betrekking heeft op de losse steen of op het afgewerkte sieraad, en of u het rapportnummer op de website van het laboratorium kunt controleren. Als een verkoper alleen zijn eigen certificaat aanbiedt en geen onafhankelijk certificaat, stel dan meer vragen. Zie voor meer informatie onze gids over certificering van in het laboratorium gekweekte edelstenen.

4. Is de edelsteen behandeld of verbeterd?

In het laboratorium gekweekt betekent niet altijd onbehandeld. Net als andere korund-edelstenen kan een in het laboratorium gekweekte robijn of saffier na de productie worden behandeld, vaak met warmte om de kleur te verbeteren. Soms gebruiken minder eerlijke verkopers kleurstof of diffusie om een zwakke kleur te verbergen. Edelsteenlaboratoria hebben gevallen aangetroffen waarin behandelingen niet werden vermeld, dus onthoud dat ‘in het laboratorium gekweekt’ en ‘onbehandeld’ niet hetzelfde zijn.

Smaragden worden bijna altijd behandeld met olie of hars om minuscule scheurtjes op te vullen en de zuiverheid te verbeteren, of ze nu in het laboratorium zijn gemaakt of synthetisch zijn. Dit is een gangbare praktijk in de branche, geen gebrek, maar het moet wel worden vermeld omdat het van invloed is op hoe u de steen moet verzorgen. Vraag de verkoper welke behandelingen de steen heeft ondergaan en controleer of het antwoord overeenkomt met het beoordelingsrapport.

5. Hoe zien de kleur en de zuiverheid er in werkelijkheid uit?

Kleur en helderheid moeten in het echt worden beoordeeld of, op zijn minst, aan de hand van een video die in natuurlijk licht is opgenomen. Je moet de kleur en helderheid in het echt beoordelen, of op zijn minst door een video te bekijken die in natuurlijk licht is opgenomen, niet alleen aan de hand van een studiofoto. Dit is vooral belangrijk voor gekleurde edelstenen. In het laboratorium gekweekte saffieren vertonen vaak zichtbare kleurzonering, dus zelfs de beste exemplaren vertonen verschillende tinten blauw in plaats van één enkele, egaal gekleurde tint. De manier waarop de steen is geslepen, is net zo belangrijk als het materiaal. Studioverlichting kan een steen er beter uit laten zien dan in het gewone licht thuis. Vraag bij alle foto’s na hoe de kleur en helderheid van uw in het laboratorium gekweekte saffier, robijn of smaragd zijn beoordeeld, op basis van welke referentie en door wie.

6. Hoe duurzaam is deze specifieke steen?

De hardheid hangt af van het mineraal, niet van waar het is gevormd. Alle robijnen en saffieren hebben dezelfde duurzaamheid, of ze nu natuurlijk of in het laboratorium gekweekt zijn. Hier volgt een vergelijking van de drie edelstenen van DEDIAM:
Robijn & Saffier (Korund) 9 op de hardheidsschaal van Mohs, behoort tot de hardste materialen die bekend zijn en is een uitstekende keuze voor een ring die dagelijks wordt gedragen.Smaragd (beryl), doorgaans 7,5 tot 8 op de schaal van Mohs, is nog steeds duurzaam, maar is gevoeliger voor afbrokkeling aan de facetranden vanwege breuken die vaak in de steen voorkomen.

Beschermende zettingen: een bezel of halo, in plaats van zichtbare griffen. Een beschermende zetting, zoals een bezel of halo in plaats van zichtbare griffen, kan een groot verschil maken voor een in het laboratorium gekweekte smaragd die vaak wordt gedragen. saffier of smaragd, en hoe je deze daadwerkelijk van plan bent te dragen. Een verlovingsring die elke dag wordt gedragen, is een andere keuze dan een hanger die af en toe wordt gedragen. We gaan dieper in op dagelijks gebruik in ‘Gaan in het laboratorium gekweekte edelstenen eeuwig mee?’.

7. Wat is de prijs per karaat en wat bepaalt die?

De prijs per karaat hangt af van verschillende factoren, waaronder hoe de steen is gekweekt, geslepen en beoordeeld. Aangezien in het laboratorium gekweekte stenen niet worden beperkt door natuurlijke zeldzaamheid, zou de karaatgrootte alleen niet bepalend moeten zijn voor je budget. Een kleinere steen met een prachtige kleur en slijpvorm kan er beter uitzien en minder kosten dan een grotere steen met een slechte kleur. Dit zijn de belangrijkste factoren:

• Kweekmethode: stenen gekweekt met behulp van flux of hydrothermale methoden zijn over het algemeen duurder dan stenen die met vlamfusie zijn gekweekt, bij gelijke grootte en kleur.
• Karaatgewicht: grotere stenen kosten meer per karaat.
• Kleurverzadiging: een rijkere, gelijkmatigere kleur verhoogt de waarde.
• Zuiverheid: minder zichtbare insluitsels verhogen de prijs.
• Slijpnauwkeurigheid: een goed geslepen steen weerkaatst het licht beter dan een slecht geslepen steen van dezelfde grootte.

Vraag naar de synthetische saffier. Vraag naar de prijs per karaat voor synthetische saffier, smaragd of robijn, niet alleen naar de totale prijs. Zo kunt u aanbiedingen eerlijk vergelijken en weet u wat er precies bij inbegrepen is. Als een in het laboratorium vervaardigde saffier of smaragd veel goedkoper is dan andere van vergelijkbare grootte en kleur, vraag dan waarom, voordat u ervan uitgaat dat het een koopje is.

8. Bij wie koop je, en wat gebeurt er na de aankoop?

De reputatie en eerlijkheid van de verkoper zijn net zo belangrijk als de steen zelf. Vraag of ze je vertellen waar en hoe de edelsteen is gekweekt, of ze een retourbeleid of garantie bieden, en of ze helpen met het zetten of aanpassen van de maat voor op maat gemaakte sieraden. Zorg ervoor dat je bij vragen contact kunt opnemen met een echte persoon. Vraag ook hoe ze hun beweringen over ethische en duurzame edelstenen staven. Conflictvrije herkomst en een lage milieu-impact zijn belangrijke redenen om voor in het laboratorium gekweekte stenen te kiezen, dus deze termen moeten daadwerkelijk betekenis hebben en niet alleen marketingpraat zijn.

Verkopers die gevestigd zijn in bekende edelsteenhandelscentra, zoals Antwerpen, hebben vaak generaties aan ervaring in het inkopen en beoordelen van stenen en zijn doorgaans meer bereid om duidelijke antwoorden schriftelijk te geven. Voordat je in het laboratorium gekweekte saffieren, synthetische smaragden of andere in het laboratorium gekweekte edelstenen koopt, vraag jezelf dan af of dit de beste plek is voor jouw behoeften, en niet alleen de handigste.

Afsluitende gedachten

Deze acht vragen zijn eenvoudig, maar samen helpen ze u om een weloverwogen aankoop te doen in plaats van te gissen. Een goed vervaardigde, goed beoordeelde en eerlijk beschreven in het laboratorium gekweekte gekleurde edelsteen biedt echte schoonheid en blijvende waarde tegen een veel lagere prijs dan natuurlijke stenen. Bij DEDIAM wordt elke in het laboratorium gekweekte smaragd, robijn en saffier geleverd met volledige details over hoe deze is gekweekt, eventuele behandelingen en volledige beoordelingsdocumenten, allemaal ondersteund door de expertise van Antwerpen. Boek een gratis adviesgesprek of blader door onze collectie om ze zelf te bekijken.

Bronnen

• GIA — Kwaliteitsfactoren voor saffieren
• GIA, Edelstenen & Edelsteenkunde — Berylliumdiffusie in robijn en saffier
• Rapaport — GIA ontdekt bewerking in laboratoriumgekweekte saffier
• International Gem Society — Hoe je edelstenen kunt testen op diffusiebehandeling
• IGI — Internationaal Gemmologisch Instituut